Instituut Collectie Nederland

Gepubliceerd op 07-05-2009
Laatst gewijzigd op 07-05-2009

Wat is het ICN?

Het Instituut Collectie Nederland (ICN) draagt eraan bij dat de samenleving bewust omgaat met cultureel erfgoed. Het ICN realiseert dit door: Het ontwikkelen en verspreiden van kennis die het beheer en behoud van erfgoedcollecties ondersteunt en verbetert en die de betekenis daarvan duidt en kenbaar maakt.

Het ICN is onderdeel van het Ministerie van OCW en draagt in opdracht van dit ministerie zorg voor de ICN Collectie en streeft ernaar deze optimaal toegankelijk te maken. Het ICN is gevestigd in Amsterdam en Rijswijk.

De combinatie van onderzoek, advies en collectiebeheer binnen één instituut maakt het ICN tot een unieke instelling, zowel in Nederland als daarbuiten. Musea, bibliotheken, archieven en andere collectiebeheerders kunnen gebruik maken van de diensten van het ICN.

Integrale onderzoeksvisie

Het ICN is een toepassingsgericht kennisinstituut. Het ontwikkelt kennis en zet theoretische kennis om in praktische toepassingen. Andersom vertaalt het vragen en wensen vanuit het erfgoedveld naar onderzoeksprojecten die toepasbare kennis opleveren.

Het ICN verkeert in de bijzondere positie naast kennisinstituut ook zelf collectiebeheerder te zijn. De eigen collectie is een permanent aanwezige bron voor onderzoeksvragen en biedt de mogelijkheid onderzoeksresultaten in de praktijk van het collectiebeheer te toetsen.

Waarde staat centraal in het onderzoekswerk van het ICN. Alleen voorwerpen waaraan waarde wordt toegekend behoren tot het roerend cultureel erfgoed. Pas als dat het geval is, zijn allerlei vraagstukken van belang als: hoe kunnen objecten, hun context en documentatie worden bewaard en behouden voor de toekomstige generaties? Hoe kunnen de objecten worden getoond zonder dat dit de waarde aantast? Om op deze vraagstukken antwoord te kunnen geven, is onderzoek nodig.

Samenwerking

Het ICN voert drie soorten onderzoek uit: conserveringsonderzoek, kunsttechnologisch onderzoek en onderzoek naar de waardering van erfgoed. Het meeste onderzoek (70%) wordt in projecten en in samenwerking met experts en collega’s in binnen- en buitenland uitgevoerd. Deze projecten hebben betrekking op gebieden waar wordt gesignaleerd dat kennis ontbreekt of waar op middellange termijn conserveringsproblemen worden verwacht. Ze variëren in doorlooptijd van enige maanden tot enkele jaren.

De communicatie over de doelen en resultaten, de verspreiding van kennis naar de vakwereld en naar een breder publiek is een belangrijk onderdeel van elk project. Verder maakt het ICN, in samenwerking met musea, universiteiten en onderzoeksinstellingen, promotieonderzoek mogelijk. Hiermee steunen zij fundamenteel, kunsttechnologisch en theoretisch onderzoek op het gebied van behoud van cultureel erfgoed.

Gespecialiseerde kennis

Bij het ICN komt gespecialiseerde kennis samen: natuurwetenschappelijke kennis, kennis van condities voor duurzaam bewaren en behoud (klimaat, bouwfysica), kunst- en cultuurhistorische kennis voor culturele waardebepaling, en kennis van collectiebeheer, restauratie en bruikleen.

De combinatie van deze verschillende disciplines in kwalitatief én kwantitatief onderzoek en de keuze voor een integrale, multidisciplinaire aanpak bepalen de kwaliteit van de onderzoeksresultaten.

Doordat veel collectiebeherende instellingen met hun onderzoeksvragen naar het ICN komen, kan worden bepaald waar mogelijkheden voor gezamenlijk onderzoek liggen.

Ontwikkelen en beschikbaarstellen

Nieuwe ontwikkelingen worden in gang gezet in samenwerking met professionals in de erfgoedsector en externe onderzoekers. Kennis die naar aanleiding van een vraag van de ene instelling is gegenereerd, kan bij een andere instelling met een vergelijkbaar probleem worden ingezet.

Soms vallen ontwikkelen en beschikbaar stellen samen, zoals in het International Network for the Conservation of Contemporary Art (INCCA). Dit is het interactieve, internationale virtuele kennis- en onderzoeksnetwerk van en voor collectiebeheerders van hedendaagse en moderne kunst.